Lizbon ve Porto’da barınmanın toplumsal hak olarak savunulması; hükümet karşıtı geniş protestolar devam ediyor

Portekiz’in çeşitli bölgelerinde tesirli olan Charles fırtınası, eğitim kurumlarını ve çalışma alanlarını kapanmasına sebep olurken, benim gibi doğa yürüyüşü meraklılarının yola çıkmasını engelledi. Ancak, Lizbon’un Rossio Meydanı’nda barınma hakkı için çadır kuran mücadele edenlerin son geceyi.

Lizbon Kampı’nın mücadeleleri ve protesto ortamı

Barınma hakkı için savaş veren “Lizbon Kampı” (Acampada de Lisboa), yoğun hava koşulları nedeniyle çadırların sökülmesine karşın, çeşitli eylemler ve toplumsal gösteriler ile devam ettirilmeye çalışıyor. Mesela, Web Zirvesi’ne paralel olarak Kamp Zirvesi düzenlenmekte. Bu etkinliklerin resmi sembolü de gecekondu kullanımıdır. İki tartışmalara neden olan sorunlar ise: Lizbon’un üst düzey turizm cenneti olarak tanıtılıyor ve öte yandan, özellikle y kuşağının gelirleri kira karşılamaya yeter.

Kamusal haklar ve toplumsal talepler

İçme suyu ulaşmak, sağlık ve eğitim kendisini kamu destek alanları mıdır? Peki, insanın insanca yaşaması için önemli olan gelir seviyesi olan kira açlık çekmeksizin mü?.

Başkent Lizbon’da haftalarca süren çadır eylemi, bu sorunu büyük çapta yeni tartışmalara yol açtı. Sadece birkaç kapsamlı konut sorunu değil; barınma kapasitesinin temel kapsamında tanınması için verilen kavganın ifadesi.

Avrupa genelinde barınma politikalarına tepki

Toplumsal hareketlilik, Fransa ve Almanya’daki benzer eylemler ile birlikte örtüşme sağlıyor; hükümetlerin finansal politikalarına dair duyulan öfke artarken. Avrupa genelinde artış gösteren barınma maliyetleri, halkın öfkesini çekiyor.

10 Ekim’de Porto’da başlatılan barınma hakları protestoları başkente yayıldı; Rossio Meydanı ve Porto’daki Praça D. João I’ de çadırlar kuruldu. Eylemciler; kiracılar için tahliye yasaların düzeltilmesini, tahliyelerin sınırlandırılmasını ve devletin kapsamını genişletmeyi istiyor. Gösteri katılımcılarına göre, merkez sağ yönetim yeni yasa ile krizi bir adım derinleştirecek.

2015’ten beri konut fiyatları bütün ülkede büyüklükte yükselişte. Lizbon’da bu oran yüzde 180 ve 186, bankalarına göre bütün ülkede yüz binlerce konut eksikliği mevcut.

2011’de içinde önemli kısıtlama getiren AB kuruluşları, ECB ve IMF; devlet harcamalarına kısıt koyma koşulları getirmişti. Bu durum, kentin gelişimi yoğunlukla özel yatırımcıya devredildi. Turistik yoğun ilgisi, ev kiralarını artışa geçirdi ve ev sahipleri, uzun süreli tahliye yerine Airbnb gibi alternatifleri tercih ediyor.

Merkez sağ hükümetin gösterilere karşı yaklaşımı baskı aracı kullandı. 25 Ekim gücü çadır kamplarını sınırlandırdı; kayıtlara geçen gözaltılar ve yaralanmalar yaşandı. 1 Kasım’da bir operasyon gerçekleşti. Mücadele edenlerin sloganı: “Não consegues pagar renda? Traz tenda” - “Kirayı ödeyemiyor musun? Çadırını getir.”

Ev bulamayanlar, barınma krizini protesto etmek için meydanlarda gecekondu kurdular, ancak devlet bunu söküyor. Eylemler devam edecek çünkü güç kullanımı krizi çözmek gibi görünüyor.